Ακαδημαϊκή μονάδα
ΕΚΠΑ
Σχολή Επιστημών Υγείας
Τμήμα Ιατρικής
ΠΜΣ Γενική και Εξειδικευμένη Παιδιατρική: Κλινική Πράξη και Έρευνα
Κατεύθυνση Γενική και Εξειδικευμένη Παιδιατρική: Κλινική Πράξη και Έρευνα
Βιβλιοθήκη κατάθεσης
ΕΚΠΑ
Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης
Βιβλιοθήκη Επιστημών Υγείας
Ημερομηνία κατάθεσης
23/12/2025
Έτος εκπόνησης
2025
Τριμελής Εξεταστική Επιτροπή
Μπριάνα Δέσποινα, Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ
Xαρμανδάρη Ευαγγελία, Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ
Μίχος Αθανάσιος, Καθηγητής, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ
Πρωτότυπος Τίτλος
Περιγεννητικοί παράγοντες κινδύνου για αθηρωμάτωση στα παιδιά: Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση
Γλώσσες εργασίας
Ελληνικά
Μεταφρασμένος τίτλος
Perinatal risk factors of atheromatosis in children: A systematic review and meta-analysis
Περίληψη
Ελληνικά:
ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η αθηρωμάτωση είναι από τους βασικότερους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου. Παρόλο που οι κλινικές εκδηλώσεις της είναι περισσότερο εμφανείς στη μέση ηλικία, είναι πλέον γνωστό πως η διαδικασία της αθηρωμάτωσης και αθηροσκλήρωσης των αγγείων ξεκινάει ήδη από την εμβρυική ζωή.
ΣΚΟΠΟΣ: Η διερεύνηση των παραγόντων κινδύνου που επιδρούν κατά την περιγεννητική περίοδο, δηλαδή από την 22η εβδομάδα κύησης έως και την πρώτη εβδομάδα ζωής και προδιαθέτουν σε ανάπτυξη αθηρωμάτωσης στην παιδική ηλικία.
ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Για την ανασκόπηση έγινε αναζήτηση μελετών σχετικά με παράγοντες κινδύνου αθηρωμάτωσης στα παιδιά σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων (PubMed, SCOPUS, Cochrane Library και Science Direct). Η αναζήτηση και αξιολόγηση των μελετών έγινε από δύο ερευνητές. Στην συστηματική ανασκόπηση εντάχθηκαν μελέτες κοόρτης και ασθενών-μαρτύρων που δημοσιεύθηκαν μετά το 2000, αφορούσαν αποκλειστικά σε περιγεννητικούς παράγοντες κινδύνου και στις οποίες η αθηρωματική βλάβη εμφανιζόταν έως την εφηβική ηλικία. Η ποιότητα των μελετών αξιολογήθηκε με την κλίμακα NewCastle and Ottawa. Στην συστηματική ανασκόπηση προστέθηκαν 26 μελέτες μέτριας και υψηλής ποιότητας, εκ των οποίων οι 3 εντάχθηκαν στην μετα-ανάλυση.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Οι προ-αθηρωματικές αλλοιώσεις στα παιδιά ανευρίσκονται με μη παρεμβατικές απεικονιστικές μεθόδους υπολογίζοντας παραμέτρους όπως η ταχύτητα σφυγμικού κύματος (PWV), η πάχυνση του αγγειακού ενδοθηλίου (ΙΜΤ), η ακαμψία του αρτηριακού τοιχώματος και η επασβέστωση των στεφανιαίων αρτηριών. Από τους περιγεννητικούς παράγοντες κινδύνου που μελετήθηκαν, η προωρότητα, το χαμηλό βάρος γέννησης, η ενδομήτρια υπολειπόμενη αύξηση (IUGR) και η απότομη πρόσληψη βάρους στην βρεφική ηλικία σχετίζονται με την εμφάνιση τέτοιων αγγειακών αλλοιώσεων. Η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) συσχετίζεται με την ανώμαλη έκφραση πρωτεϊνών επιφανείας στα ομφαλικά αγγεία των νεογνών, οι οποίες ενοχοποιούνται για αγγειακές δυσλειτουργίες. Η περιγεννητική λοίμωξη από τον ιό HIV ευθύνεται για χρόνια φλεγμονή των αγγείων και αύξηση του πάχους του αρτηριακού ενδοθηλίου. Μητρικοί παράγοντες όπως η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης κύησης, καθώς και η κατανάλωση αλκοόλ και καπνού στην κύηση οδηγούν σε πρώιμες αγγειακές βλάβες. Επιπλέον, τα χαμηλά επίπεδα Β12 και τα υψηλά επίπεδα ομοκυστείνης στο ομφαλικό αίμα των νεογνών σχετίζονται με πρώιμη αθηρωμάτωση των παιδιών. Τέλος, οι παραπάνω περιγεννητικοί παράγοντες προδιαθέτουν στη γέννηση παιδιών με υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας, αρτηριακής υπέρτασης και μεταβολικού συνδρόμου που αποτελούν συνεργικούς παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη αθηρωμάτωσης. Από τη μετα-ανάλυση προέκυψε ότι η προωρότητα δεν σχετίζεται στατιστικά σημαντικά με την πάχυνση του αγγειακού ενδοθηλίου.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η περιγεννητική περίοδος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στις επιδράσεις εξωγενών παραγόντων με αποτέλεσμα να συντελούνται δομικές και λειτουργικές μεταβολές στο αγγειακό ενδοθήλιο που είναι καθοριστικές για την εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων ήδη από την παιδική ηλικία.
Αγγλικά ή άλλη γλώσσα:
Atheromatosis is the most important risk factor of cardiovascular disease (CVD), which remains the leading cause of morbidity and mortality in west developed countries. The clinical signs of cardiovascular disease are more obvious in middle aged and elderly people, however it is nowadays known that atheromatosis has a long asymptomatic period and is a process that begins in early life (1,17). Identification of children with high risk of atheromatosis may allow early intervention to decrease the atherosclerotic progress and thereby delay the cardiovascular disease (3).
The origins of cardiovascular disease are in utero life genetic and environmental factors interact resulting in epigenetic modification in the developmental fetus (4). The exact pathogenetic mechanism of atheromatosis is not yet clarified, however endothelial dysfunction seems to have a central role. The vascular dysfunction is probably mediated in part by a low-grade inflammation (5). Atheromatosis includes a long period where the onset cause is an endothelium damage that turns on an inflammation reaction. During the inflammation, several proteins and cells, such as lipoproteins, macrophages, platelets and T-Lymphocytes are attached to the endothelium of arteries. During the progress of inflammation, fat is attached upon the endothelium, this fat afterwards is covered by fibrous tissue and finally forms an atheromatic plaque. Several risk factors through perinatal period affect arterial construction and cause structural and functional endothelial damage. The onset point is the endothelial dysfunction, followed by an inflammatory reaction which ends up in atheromatosis and arteriosclerosis (5).
In childhood period, atherosclerosis can be diagnosed with arterial Doppler, where arterial (aIMT) and carotid intima media thickness (cIMT) is measured. Also, dyslipidemia in children, which is diagnosed with high levels of low-density lipoprotein (LDL), low levels of high-density lipoprotein (HDL) and high levels of triglyceride levels can predict the atheromatosic danger.
Cardiovascular disease in children can be caused by different risk factors such as obesity, high blood pressure, hyperglycemia and dyslipidemia. Also, children with family history of sudden cardiac death or children exposed to parents smoking are considered to be in higher risk of atheromatosis (3). In the last decades, lipoprotein a (Lp-a), has been associated with premature CVD, but its impact on cardiovascular status of childhood is not yet clearly understood (7). In pediatric population, some chronic diseases, are associated with higher risk of CVD, such diseases are familiar dyslipidemia, diabetes mellitus type I and II, chronic kidney disease, Kawasaki disease, congenital heart diseases, growth hormone deficiency and juvenile idiopathic arthritis.
According to studies in the last decade, there are some perinatal risk factors that are associated with pediatric atheromatosis. The fetal period is a crucial period, where developmental stages are susceptible to the influence of negative factors (8). Low birth weight or prematurity as a result of intrauterine growth restriction is associated with atherosclerosis in children. Small for gestational age neonates with low birth weight and the following rapid gain of weight, the “catch-up growth” seems to cause a low inflammation reaction that can lead to endothelium damage. Also, maternal smoking and alcohol consumption through pregnancy or maternal obesity plays an important role in fetus development. Gestational diabetes and maternal dyslipidemia are established risk factors for children atheromatosis. Some studies examine the danger of perinatal exposure to phenols or pesticides. Finally, perinatal-HIV infection and high active anti-retroviral therapy (HAART) cause atheromatosis to children as well as adults. There are several recent studies that indicate in vitro fertilization (IVF) as a potential risk factor for cardiovascular disease in children.
Perinatal period, which extends from the 22th week of pregnancy to the first week of life, is an important period for the development of atheromatosis, so this systematic review and meta-analysis tries to organize and study the potential risk factors
Κύρια θεματική κατηγορία
Επιστήμες Υγείας
Λέξεις-κλειδιά
Ελληνικά:
Περιγεννητική περίοδος, Αθηρωμάτωση, Αρτηριοσκλήρυνση, Ενδομήτρια ζωή
Αγγλικά ή άλλη γλώσσα:
Perinatal period, Atheromatosis, Atherosclerosis, Intrauterine period
Αριθμός σελίδων
113
Ευρετήριο
Όχι
Αρ. σελίδων ευρετηρίου
–
Εικονογραφημένη
Nαι
Αρ. βιβλιογραφικών αναφορών
53
Ψηφιακά Αρχεία
Έχει κατατεθεί το πλήρες κείμενο σε μορφή PDF
Μόνιμη διεύθυνση
https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5319663