Ακαδημαϊκή μονάδα
ΕΚΠΑ
Σχολή Επιστημών Υγείας
Τμήμα Ιατρικής
ΠΜΣ Γενική και Εξειδικευμένη Παιδιατρική: Κλινική Πράξη και Έρευνα
Κατεύθυνση Γενική και Εξειδικευμένη Παιδιατρική: Κλινική Πράξη και Έρευνα
Βιβλιοθήκη κατάθεσης
ΕΚΠΑ
Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης
Βιβλιοθήκη Επιστημών Υγείας
Ημερομηνία κατάθεσης
02/03/2026
Έτος εκπόνησης
2026
Τριμελής Εξεταστική Επιτροπή
Μπακοπούλου Φλώρα, Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ
Χαρμανδάρη Ευαγγελία, Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ
Τσίτσικα Άρτεμις, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ
Πρωτότυπος Τίτλος
Επίπεδα ανδρογόνων σε έφηβες: συσχέτιση με τα στάδια σεξουαλικής ανάπτυξης κατά Tanner
Γλώσσες εργασίας
Ελληνικά
Μεταφρασμένος τίτλος
Androgen levels in teenage girls: correlation with Tanner stages of sexual development
Περίληψη
Ελληνικά:
ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η εφηβεία αποτελεί μια κρίσιμη περίοδο ωρίμανσης, κατά την οποία συμβαίνουν σημαντικές ορμονικές και σωματικές αλλαγές. Η ενεργοποίηση του άξονα υποθαλάμου–υπόφυσης–γονάδων οδηγεί σε αύξηση της παραγωγής ανδρογόνων και οιστρογόνων, με αποτέλεσμα την εμφάνιση των δευτερογενών χαρακτηριστικών του φύλου και τη σταδιακή εγκατάσταση της αναπαραγωγικής ικανότητας. Οι ορμονικές αυτές μεταβολές συχνά συνοδεύονται από κλινικές εκδηλώσεις υπερανδρογοναιμίας, όπως διαταραχές εμμήνου ρύσεως, ακμή και υπερτρίχωση. Η κατανόηση της σχέσης μεταξύ των ανδρογόνων, των σταδίων σεξουαλικής ωρίμανσης και των κλινικών εκδηλώσεων έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορεί να προσφέρει έγκαιρα διαγνωστικά στοιχεία για την πρόληψη και αντιμετώπιση συνδρόμων όπως το PCOS στην ενήλικη ζωή.
ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν (1) να διερευνηθεί η συσχέτιση των επιπέδων ανδρογόνων (τεστοστερόνη, SHBG, DHEA-S, DHEA, Δ4-ανδροστενδιόνη, 17-OH προγεστερόνη) με τα στάδια Tanner (μαστού, εφηβαίου και μασχάλης) σε έφηβα κορίτσια και (2) να εξεταστεί κατά πόσο οι αυξημένες τιμές ανδρογόνων σχετίζονται με την παρουσία κλινικών εκδηλώσεων υπερανδρογοναιμίας, δηλαδή ακμή, διαταραχές εμμήνου ρύσεως και υπερτρίχωση, όπως αυτή αποτυπώνεται με το FG score.
ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 1000 έφηβα κορίτσια διαφόρων σταδίων εφηβείας. Καταγράφηκαν τα στάδια Tanner για μαστό, εφήβαιο και μασχάλη, ενώ πραγματοποιήθηκαν αιματολογικές μετρήσεις για τον προσδιορισμό των επιπέδων ανδρογόνων. Για τη διερεύνηση των συσχετίσεων χρησιμοποιήθηκαν γραμμικά και λογιστικά μοντέλα παλινδρόμησης. Το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε στο p < 0.05.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Διαπιστώθηκε ότι τα επίπεδα τεστοστερόνης, DHEA-S, DHEA, Δ4-ανδροστενδιόνης και 17-OH προγεστερόνης παρουσίασαν θετική και στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την πρόοδο των σταδίων Tanner, ενώ η SHBG εμφάνισε αρνητική συσχέτιση. Επιπλέον, υψηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης, DHEA-S και Δ4-ανδροστενδιόνης βρέθηκαν να σχετίζονται με αυξημένη πιθανότητα διαταραχών εμμήνου ρύσεως, καθώς και με υψηλότερο FG score. Η παρουσία ακμής εμφάνισε συσχέτιση με ορισμένες ορμόνες, χωρίς όμως όλες οι σχέσεις να είναι στατιστικά σημαντικές.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η αύξηση των ανδρογόνων σχετίζεται άμεσα με την πρόοδο της εφηβικής ανάπτυξης, αλλά και με την εμφάνιση εκδηλώσεων υπερανδρογοναιμίας. Οι ισχυρότερες συσχετίσεις καταγράφηκαν για την τεστοστερόνη, τη Δ4-ανδροστενδιόνη και τη DHEA-S. Η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των προτύπων μπορεί να συμβάλει στη διαγνωστική προσέγγιση και την πρόληψη μακροπρόθεσμων επιπλοκών, όπως το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.
ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ: Παιδιατρική Ενδοκρινολογία, Εφηβική Ιατρική
Αγγλικά ή άλλη γλώσσα:
BACKGROUND: Adolescence is a critical period characterized by activation of the hypothalamic–pituitary–gonadal axis and marked hormonal changes. Increased androgen secretion contributes to the development of secondary sexual characteristics but may also lead to clinical signs of hyperandrogenism, including menstrual irregularities, acne, and hirsutism. Understanding these associations is essential for early recognition of conditions such as polycystic ovary syndrome (PCOS).
AIM: The aim of this study was (1) to investigate the association of androgen levels (testosterone, SHBG, DHEA-S, DHEA, Δ4-androstenedione, and 17-OH progesterone) with Tanner stages of breast, pubic, and axillary development in adolescent girls, and (2) to assess their relationship with clinical manifestations of hyperandrogenism, namely menstrual irregularities, acne, and hirsutism (FG score).
METHODOLOGY: A cross-sectional study was conducted in 1000 adolescent girls at different Tanner stages. Clinical examination included Tanner staging of breast, pubic, and axillary development. Serum levels of the selected hormones were measured and linear and logistic regression analyses were performed to explore associations with Tanner stages and clinical features. Statistical significance was set at p < 0.05.
RESULTS: Progression of Tanner stages was positively associated with increased levels of testosterone, DHEA-S, Δ4-androstenedione, and 17-OH progesterone, while SHBG showed a negative association. Elevated testosterone, DHEA-S, and Δ4-androstenedione were significantly related to menstrual irregularities and higher FG scores. No hormone showed a consistent significant association with acne.
CONCLUSIONS: Androgen levels increase progressively during pubertal development and are significantly associated with menstrual irregularities and hirsutism, but less so with acne. Testosterone, Δ4-androstenedione, and DHEA-S were the strongest predictors of hyperandrogenic features. Early recognition of these patterns may facilitate timely diagnosis and management of adolescents at risk for PCOS.
SUBJECT AREA: Pediatric Endocrinology, Adolescent Medicine
Κύρια θεματική κατηγορία
Επιστήμες Υγείας
Λέξεις-κλειδιά
Ελληνικά:
Εφηβεία, Tanner, Ανδρογόνα, Διαταραχές εμμήνου ρύσεως, Ακμή, Υπερτρίχωση, FG score
Αγγλικά ή άλλη γλώσσα:
Adolescence, Tanner staging, Androgens, SHBG, Menstrual irregularities, Acne, Hirsutism, FG score
Αριθμός σελίδων
55
Ευρετήριο
Όχι
Αρ. σελίδων ευρετηρίου
–
Εικονογραφημένη
Nαι
Αρ. βιβλιογραφικών αναφορών
23
Ψηφιακά Αρχεία
Πρόσβαση από 28/08/2026
Μόνιμη διεύθυνση
https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5359101